Tandsteen zelf verwijderen: waarom het geen goed idee is
Geschreven door Abdurrahman Jainandunsing, mondhygiënist, geregistreerd in het Kwaliteitsregister Paramedici
Online vindt u tandsteenhaakjes, ultrasone apparaatjes en huismiddeltjes die tandsteen in een paar minuten zouden laten verdwijnen. Begrijpelijk dat u het wilt proberen: het is goedkoop en u hoeft niet naar de praktijk. Toch raden we het sterk af. In dit artikel leggen we uit waarom, en wat u wel zelf kunt doen.

Wat is tandsteen eigenlijk?
Tandsteen is tandplak die is verhard. Tandplak is een zachte laag bacteriën die zich elke dag op uw tanden vormt. Haalt u die niet goed weg, dan neemt de plak mineralen uit uw speeksel op en wordt het binnen enkele dagen hard. Dat harde laagje kunt u niet meer wegpoetsen. Het zit vaak aan de binnenkant van uw ondertanden en aan de buitenkant van uw bovenkiezen, waar de speekselklieren uitkomen.
Tandsteen zelf is niet het grootste probleem. Het ruwe oppervlak houdt wel nieuwe tandplak vast, en die bacteriën veroorzaken tandvleesontsteking. Lees over bloedend tandvlees.
Waarom u tandsteen niet zelf moet wegkrabben
- U ziet maar de helft. Het tandsteen dat u ziet, zit boven het tandvlees. Het schadelijkste tandsteen zit eronder, in de ruimte tussen tand en tandvlees. Daar kunt u thuis niet bij, en juist dat zorgt voor parodontitis.
- U beschadigt uw tandvlees. Met een scherp haakje schiet u snel uit. Dat geeft wondjes en kan het tandvlees laten terugtrekken. Teruggetrokken tandvlees groeit niet vanzelf terug.
- U beschadigt het glazuur. Zonder ervaring en zonder goed zicht maakt u krassen in het glazuur. Op die krassen hecht nieuwe tandplak juist makkelijker.
- U duwt bacteriën dieper. Wie tandsteen half wegschraapt, duwt resten en bacteriën soms onder het tandvlees, waar ze meer ontsteking geven.
- U mist het eigenlijke probleem. Een mondhygiënist kijkt ook naar uw tandvlees, meet de pockets en ziet beginnende problemen. Dat doet u niet met een haakje voor de spiegel.
En de huismiddeltjes?
- Azijn of citroensap: dit zijn zuren. Ze lossen tandsteen nauwelijks op, maar tasten wel uw glazuur aan. Die schade is blijvend. Lees over tanderosie.
- Baking soda: werkt licht schurend. Het kan verkleuringen wat verminderen, maar haalt verhard tandsteen niet weg. Dagelijks gebruik kan het glazuur slijten.
- Ultrasone apparaatjes voor thuis: deze lijken op wat wij gebruiken, maar zonder opleiding en goede techniek is het risico op schade aan tandvlees en glazuur groot, en u bereikt nog steeds het tandsteen onder het tandvlees niet.
- Tandsteenwerende tandpasta: kan helpen voorkomen dat nieuwe plak verhardt. Bestaand tandsteen verdwijnt er niet door.
Wat u wel zelf kunt doen
Tandsteen voorkomen werkt veel beter dan het weghalen.
- Poets twee keer per dag twee minuten, met aandacht voor de rand van het tandvlees. Lees onze tips bij het tandenpoetsen.
- Maak elke dag tussen uw tanden schoon met ragers of floss. Lees hoe u tussen de tanden schoonmaakt.
- Let extra op de binnenkant van uw ondertanden, daar ontstaat het meeste tandsteen.
- Laat uw gebit regelmatig professioneel reinigen. Hoe vaak verschilt per persoon; bij de meeste mensen is dat één tot twee keer per jaar.
Hoe wij tandsteen verwijderen
Bij ons kleuren we eerst de tandplak aan, zodat u en wij precies zien waar het zit. Daarna verwijderen we de plak en verkleuringen met een fijne poeder-waterstraal en het tandsteen met een ultrasoon instrument, ook onder het tandvlees. Dit heet Guided Biofilm Therapy. De meeste mensen vinden het prettiger dan de klassieke behandeling met alleen haakjes. Lees meer over Guided Biofilm Therapy en onze gebitsreiniging.
Bent u gespannen voor een behandeling? Lees dan over onze aanpak voor angstige patiënten.
Wanneer moet u een afspraak maken?
- Uw tandvlees bloedt bij het poetsen.
- U voelt een ruw randje achter uw ondertanden.
- U heeft een slechte adem die niet weggaat. Lees over een frisse adem.
- Uw tandvlees ziet rood of opgezet uit, of trekt terug.
- Uw laatste gebitsreiniging is langer dan een jaar geleden.
Veelgestelde vragen
Kan ik tandsteen wegpoetsen?
Is tandsteen verwijderen pijnlijk?
Hoe snel komt tandsteen terug?
Heb ik een verwijzing nodig?
Tandsteen zelf weghalen kost u weinig geld, maar het risico op blijvende schade aan tandvlees en glazuur is groot. Laat het weghalen over aan een mondhygiënist en richt u thuis op voorkomen. In onze praktijk aan de Prinsegracht in Den Haag Centrum helpen we u graag. Nieuwe patiënten krijgen €25 korting op het eerste bezoek.